








Click for English
Version
TOP
TOP

TOP |
L-isem
Żejtun
hu isem qadim
ħafna. Iż-Żejtun huwa msejjaħ bit-titlu ta' Citta Beland,
mogħti mill-Granmastru tal-Kavallieri ta' Malta Ferdinand
von Hompesch fl-1797.

L-istudjużi mhux dejjem qablu
minn
fejn ġie dan l-isem. Kien hemm min qal li l-isem ġej mill-kelma
żejt waqt li oħrajn jgħidu
li l-isem ġej minn żejtuna li fil-Malti antik tfisser żebbuġa. Dawn ikomplu jispjegaw li Żejtun hi l-plural ta’ żejtuna.
Li hu żgur hu li ż-Żejtun fil-passat kien hawn
ħafna
siġar taż-żebbuġ u
ħafna
bdiewa kienu jipproduċu ż-żejt. Din l-industrija spiċċat mir-raħal
mijiet ta’ snin ilu.
Iż-Żejtun huwa wieħed mill-irħula
l-iktar antiki ta’ Malta. Fi żminijet oħra
kien jinkludi miegħu
anki l-irħula tal-madwar jiġifieri
Ħaż-Żabbar,
Marsaxlokk u
Ħal
Għaxaq.
Maż-żmien dawn inqatgħu
għalihom
minħabba li l-popolazzjoni kibret. Diversi fdalijiet
minn
żminijiet differenti li nstabu jikkonfermaw din l-antikita` tar-raħal.
Is-sejba klassika hija dik ta’ villa rumana fil-Liċeo il-ġdid
tal-Bniet Carlo Diacono imma hu fatt li fdalijiet iktar antiki
f’oqsma madwar dan ir-raħal
nstabu wkoll.
Għalhekk
nistgħu ngħidu
bla tlaqliq li ż-Żejtun hu raħal
mimli storja li aħna forsi għax
twelidna u trabbejna fih mhux dejjem napprezzawha. Tajjeb ngħidu
li l-kelma Żejtun bdiet tintuża għall-ħabta
li nbniet il-parroċċa. Iż-Żejtun bħala
parroċċa ilu jeżisti sa qabel l-1436. L-istudjużi jitkellmu fuq
rqajja’ bħal
Ħal
Tmiem, Bi Sqallin,
Ħal Ġwann u oħrajn.

Tħares
madwarek tintebaħ b’dan il-patrimonju sinjur. Per eżempju fiż-Żejtun
hemm numru ta’ knejjes u kappelli; barra l-knisja parrokjali li għandha
t-taħżiża
tal-kbir Gafa li fost l-oħrajn
għamel
il-pjanta tal-Kattidral ta’ l-Imdina.
Fost dawn il-knejjes tispikka dik ta’ San Girgor li fil-verita` hi
ddedikata lil
Santa
Katerina ta’ Lixandra imma baqgħet
magħrufa
hekk minħabba
l-istatwa li hemm biswit il-knisja. Tajjeb inżidu li din l-istatwa
qed tħares
lejn l-Imdina.
Marbuta mal-knisja hemm il-famuża purċissjoni li ssir l-ewwel Erbgħa
wara l-Għid
il-Kbir magħrufa bħala
ta’ San Girgor. L-istoriċi ma jaqblux bejniethom x’wassal għal
din il-purċissjoni. Min isemmi li Alla
ħeles
lil
Malta
mill-maltemp. Min isemmi
ħelsien
mill-furbani.
Fl-antik il-purċissjoni kienet ferm itwal mil-lum u kienet titlaq
mill-Imdina u kienet tinvolvi
ħafna iktar pompa u kulur. Xi
ħaġa kurjuża huwa l-passaġ sigriet li nstab f’dil-knisja li
jagħtina x’naħsbu
li l-knisja ntużat ukoll bħala
protezzjoni mill-għadu. Mhux ta’ b’xejn li ż-Żejtun huwa mdawwar
b’diversi postijiet ta’ difiża għax
huwa l-ewwel art malli tinżel mill-baħar.
Qabel il-bini ta’ dawn il-fortizzi wieħed
jista’ jikkonkludi waħdu
kemm batew iż-Żwieten u kemm minnhom spiċċaw inqabdu lsiera mill-għadu.
Kienu l-Kavallieri li bnew dawn id-difiżi.
Ħafna
rġiel Żwieten anki sabu xogħol magħhom
u għalhekk
ma nkunux qed nesaġeraw jekk ngħidu li ż-Żejtun gawda meta
Malta kien hawn l-Ordni ta’ San Ġwann.
Ġojjel
ieħor
għaż-Żejtun
hija l-Knisja parrokkjali ddedikata lil Santa
Katerina li l-festa tagħha tiġi
ċċelebrata fis-sajf, għalkemm il-festa proprja taħbat nhar il-25 ta'
Novembru.
Il-knisja ġiet ikkonsagrata f’Mejju, ta’ l-1744 mill-Isqof De
Bussan, u l-ewwel arċipriet
kien Dun Pawl Branchel.
Il-knisja nbniet bil-ġenorożita tal-Markiż Girgor Bonnici u
bl-entużjażmu taż-Żwieten u l-kappillani tagħhom. Il-knisja fiha
ħafna
xogħol
artistiku u f’din il-knisja
ħadem il-pittur Tuse Busuttil li fost l-oħrajn
kien studja mal-ġenju Lażżru Pisani.
L-Arċipriet
preżenti huwa Dun Eric Overend, filwaqt li s-Sindku tar-raħal huwa
Mr. Joe Attard.
Il-popolazzjoni taż-Żejtun skond iċ-ċensiment ta' l-1995 kienet ta'
11379.
Links
li għandhom x'jaqsmu maż-Żejtun:
Kunsill Lokali taż-Żejtun
Parroċċa taż-Żejtun
Arċidjoċesi ta' Malta - Parroċċa taż-Żejtun
Passaġġi moħbija fil-Knisja ta' San Girgor - Żejtun
Il-Knisja ta San Girgor - Żejtun
Informazzjoni dwar il-popolazzjoni taż-Żejtun - MEPA
Il-Banda Beland - Żejtun
Għaqda Banda Żejtun
Il-grupp ta' l-Iscouts - Żejtun
L-iskola Carlo Diacono
- Junior Lyceum tal-Bniet - Żejtun
Dar
Nazareth
Corinthians Football Club - Żejtun
Juventutis Domus Sacra
Familia - Żejtun
Links oħra:
Di-ve
Maltamedia
Aboutmalta
Skolaħbieb
Malta Olympic Committee -
Melbourne 2006
Sedqa
Edward Debono
German
Maltese Circle
Appogg
Campus FM
WasteServ Malta
Thinking Skills
St. James Cavalier Centre for
Creativity
Windmills of Malta
Ministry of Competitiveness and Communications
Heritagemalta
Ir-razzett tal-Ħbiberija/Park of
Friendship |